BA…BE…BI…BOTO

April 22, 2013
vlcsnap-2013-04-17-10h02m17s20

B…Ba…Ba-sa. Maraming mga Aeta ng Zambales ang hindi marunong magbasa. Para sa kanila, ang ibig sabihin ng pagboto ay ang pagmarka ng kanilang hinlalaki, ang paglagay ng kanilang thumbmark. Hindi nila alam basahin ang pangalan ng mga
kandidato sa eleksyon…maging ang pangalang isinulat ng “assistant” sa kanilang balota. “No read, no write”, mangmang at walang boses na boto kung sila ay ituring.

Sa ilalim ng puno, unti-unting nakikilala ng mga Aeta ang alpabeto. Matiyaga ang kanilang gurong si Malou— isang Aeta na nagmumula pa (at nagtuturo din sa mga Aetas) sa Porac,Pampanga. Tuwing Sabado naglalakbay siya sa Sitio Malipano, sa bundok sa pagitan ng Bataan at Zambales, para sa espesyal nilang klase. May pakiusap sa kanya ang mga nakakatandang katutubo: ang ihanda sila para sa darating na eleksyon, ang mapabilang sila sa mga botanteng hindi nabibili at
naloloko. Matupad kaya ito?

Ang “Ba-Be-Bi-BOTO” ay ang ikalawang dokumentaryo ng I-Witness tungkol sa mga Pilipinong botante.

English version

For many Aetas, to vote means to put their thumbmark on a ballot. It doesn’t mean they can read and choose from the candidates’ names. It doesn’t mean they understand what their “assistant” wrote on their ballot. It only means theirs are the votes with no voice–a muted and abused position for “no read, no write” Filipinos.

But the elderly Aetas of Sitio Malipano, Zambales now want to be heard. Under the shade of a tree, they are slowly learning the alphabet, reciting what their grandchildren have learned ahead of them. Malou, an Aeta teacher from Porac, Pampanga, travels far from her hometown to give adult education in the sitio. Will they be ready for this coming May’s election?

“Ba-be-bi-BOTO” is the second episode of the I-Witness documentaries on Filipino voters.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s